Najczęściej zadawane pytania dotyczące wadium

Zebraliśmy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące wadium w przetargach publicznych i prywatnych. W artykule wyjaśniamy, kiedy wadium jest wymagane, w jakiej formie można je wnieść, ile może wynosić oraz w jakich sytuacjach podlega zwrotowi albo zatrzymaniu.

Czy wadium jest zawsze wymagane?

Nie. Wadium nie jest wymagane w każdym postępowaniu. W zamówieniach publicznych zamawiający może żądać od wykonawców wniesienia wadium, ale nie musi robić tego w każdym przetargu.

Jeżeli wadium jest wymagane, informacja o tym powinna znaleźć się w dokumentach postępowania, w szczególności w SWZ. Zamawiający powinien wskazać kwotę wadium, dopuszczalne formy jego wniesienia oraz termin, w którym wadium musi zostać skutecznie wniesione.

W jakiej formie występuje wadium?

Wadium najczęściej kojarzy się z pieniędzmi, czyli wpłatą określonej kwoty na rachunek bankowy zamawiającego. Nie jest to jednak jedyna możliwa forma zabezpieczenia.

W zamówieniach publicznych wadium może być wnoszone między innymi:

• w pieniądzu,
• w gwarancji bankowej,
• w gwarancji ubezpieczeniowej,
• w poręczeniu udzielanym przez podmioty wskazane w przepisach dotyczących Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

W praktyce wykonawcy najczęściej wybierają wadium w pieniądzu albo gwarancję wadialną . Gwarancja pozwala zabezpieczyć ofertę bez blokowania firmowych środków na rachunku zamawiającego.

Ile wynosi wadium?

Kwota wadium jest ustalana indywidualnie dla danego postępowania. W zamówieniach publicznych zamawiający określa ją w dokumentach postępowania.

W postępowaniach o wartości równej albo przekraczającej progi unijne kwota wadium nie może być większa niż 3% wartości zamówienia. W postępowaniach krajowych limit jest niższy i wynosi zasadniczo do 1,5% wartości zamówienia.

W przetargach organizowanych przez podmioty prywatne zasady dotyczące wadium wynikają przede wszystkim z warunków danego przetargu. Dlatego zawsze należy sprawdzić dokumentację przygotowaną przez organizatora postępowania.

Czy wniesienie wadium jest obowiązkowe?

Tak, jeżeli zamawiający wymaga wadium w danym postępowaniu. W takiej sytuacji wykonawca musi wnieść wadium wraz z ofertą, w jednej z dopuszczalnych form.

Niewniesienie wadium, wniesienie go po terminie albo wniesienie wadium w sposób niezgodny z wymaganiami zamawiającego może skutkować odrzuceniem oferty.

Przy wadium w pieniądzu ważny jest moment skutecznego wniesienia środków. W praktyce liczy się to, czy pieniądze znalazły się na rachunku zamawiającego przed upływem terminu składania ofert, a nie sam moment zlecenia przelewu przez wykonawcę.

W przypadku wadium w formie gwarancji dokument powinien zostać przekazany zamawiającemu zgodnie z wymaganiami określonymi w SWZ. W postępowaniach prowadzonych elektronicznie najczęściej oznacza to złożenie elektronicznego dokumentu gwarancji.

Co dzieje się z wadium po zakończeniu przetargu?

To zależy od przebiegu postępowania oraz zachowania wykonawcy. Co do zasady wadium podlega zwrotowi po zakończeniu postępowania albo po wystąpieniu innych przesłanek określonych w przepisach.

Jeżeli wykonawca wygrał przetarg i podpisuje umowę z zamawiającym, wadium co do zasady jest zwracane. Jeżeli wykonawca nie wygrał postępowania, również powinien otrzymać zwrot wadium zgodnie z zasadami określonymi w przepisach i dokumentacji postępowania.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy wykonawca, którego oferta została wybrana, uchyla się od zawarcia umowy albo nie wykonuje obowiązków wymaganych po wyborze oferty. W takich przypadkach zamawiający może zatrzymać wadium.

Czy wadium jest zwrotne?

Tak. Wadium co do zasady jest zwrotne. Zwrot następuje między innymi po zakończeniu postępowania, po zawarciu umowy z wybranym wykonawcą, po upływie terminu związania ofertą albo w innych sytuacjach wskazanych w przepisach.

W przypadku wadium wniesionego w pieniądzu zwrot polega na przekazaniu środków na rachunek wykonawcy. W przypadku wadium wniesionego w formie gwarancji zamawiający zwalnia gwaranta z odpowiedzialności, zgodnie z zasadami właściwymi dla danej gwarancji.

Czy wadium przepada?

Wadium nie przepada automatycznie. Może jednak zostać zatrzymane w sytuacjach określonych w przepisach oraz dokumentacji postępowania.

Najczęściej chodzi o przypadki, w których wykonawca, którego oferta została wybrana, uchyla się od zawarcia umowy, nie wnosi wymaganego zabezpieczenia należytego wykonania umowy albo z przyczyn leżących po jego stronie zawarcie umowy staje się niemożliwe.

Jeżeli wadium zostało wniesione w pieniądzu, zatrzymana zostaje kwota wpłacona przez wykonawcę. Jeżeli wadium zostało wniesione w formie gwarancji, zamawiający może wystąpić do gwaranta o wypłatę kwoty gwarancji. Następnie gwarant może dochodzić zwrotu wypłaconej kwoty od wykonawcy, zgodnie z warunkami zawartej umowy.

Jak uniknąć błędów przy wadium?

Najważniejsze jest dokładne sprawdzenie dokumentacji postępowania. Wykonawca powinien zwrócić uwagę nie tylko na kwotę wadium, ale również na termin jego wniesienia, dopuszczalne formy oraz wymagania dotyczące treści gwarancji.

Masz dodatkowe pytania?

Nie wyczerpaliśmy tematu? Z chęcią odpowiemy na kolejne pytania dotyczące wadium, gwarancji wadialnych i zabezpieczeń w przetargach.

Napisz do nas: info@gwarancje24.pl

Czytaj także

• Co to jest wadium?
• Wadium w pieniądzu czy gwarancja wadialna? Co jest lepsze?
• Gwarancja wadialna w formie elektronicznej. Co musisz wiedzieć?
• Jak wygląda wadium w formie gwarancji ubezpieczeniowej
• Czy wadium przepada?