Najczęściej zadawane pytania dotyczące wadium

Najczęściej zadawane pytania dotyczące wadium

Najważniejsze informacje

W skrócie

Wadium co do zasady nie przepada. Sam fakt, że oferta Wykonawcy nie została wybrana, nie jest podstawą do zatrzymania wadium.

Zamawiający może zatrzymać wadium tylko wtedy, gdy wystąpi jedna z przesłanek wskazanych w art. 98 ust. 6 PZP.

Zwrot następuje z urzędu albo na wniosek Wykonawcy i powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni. Trzeba jednak uważać: wniosek o wcześniejszy zwrot wadium może mieć istotne skutki procesowe.

Nawigacja po artykule

Spis treści

1. Czy wadium przepada?
2. Kiedy następuje zwrot wadium?
3. Ile czasu ma Zamawiający na zwrot?
4. Kiedy Zamawiający zatrzymuje wadium?
5. Czy brak dokumentów oznacza utratę wadium?
6. Czy można odzyskać zatrzymane wadium?
7. Pieniądze czy gwarancja wadialna?
8. Jak ograniczyć ryzyko utraty wadium?
9. FAQ

Czy wadium przepada?

Nie. Zwrot wadium jest zasadą, a jego zatrzymanie wyjątkiem. Zamawiający nie może zatrzymać zabezpieczenia tylko dlatego, że oferta danego Wykonawcy nie wygrała przetargu.

Wadium zabezpiecza określone obowiązki Wykonawcy związane z udziałem w postępowaniu i zawarciem umowy. Jego zatrzymanie może nastąpić tylko w sytuacjach określonych w Prawie zamówień publicznych.

Oferta nie została wybrana Sam brak wygranej nie powoduje utraty wadium. Po wyborze innej oferty Wykonawca może wystąpić o wcześniejszy zwrot.
Wygrałeś i podpisałeś umowę Po zawarciu umowy Zamawiający zwraca wadium z urzędu.
Wygrałeś, ale odmawiasz podpisania umowy To jedna z ustawowych sytuacji, w których Zamawiający zatrzymuje wadium.

Kiedy następuje zwrot wadium?

Prawo zamówień publicznych przewiduje dwa mechanizmy: zwrot z urzędu oraz zwrot na wniosek Wykonawcy. Różnica jest istotna, ponieważ w drugim przypadku złożenie wniosku wywołuje dodatkowe skutki prawne.

Zwrot automatyczny

Kiedy Zamawiający zwraca wadium z urzędu?

Wykonawca nie musi składać żadnego wniosku, jeżeli:

  • upłynął termin związania ofertą,
  • zawarto umowę w sprawie zamówienia publicznego,
  • unieważniono postępowanie – z uwzględnieniem wyjątku dotyczącego możliwości wniesienia lub rozpoznania odwołania na czynność unieważnienia.
Wcześniejszy zwrot

Kiedy zwrot wymaga wniosku?

Wniosek może złożyć Wykonawca:

  • który wycofał ofertę przed upływem terminu składania ofert,
  • którego oferta została odrzucona,
  • którego oferta nie została wybrana – po wyborze oferty najkorzystniejszej,
  • po unieważnieniu postępowania w szczególnej sytuacji związanej z terminem lub rozpoznaniem odwołania dotyczącego unieważnienia.
Uważaj przed złożeniem wniosku o zwrot

Wniosek z art. 98 ust. 2 PZP nie jest zwykłą techniczną prośbą o oddanie wadium.

Jego złożenie powoduje rozwiązanie stosunku prawnego z Wykonawcą oraz utratę prawa do korzystania ze środków ochrony prawnej w tym postępowaniu. Jeżeli rozważasz odwołanie do KIO, nie składaj wniosku automatycznie.

Ile czasu ma Zamawiający na zwrot wadium?

7 dni
Zamawiający zwraca wadium niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od wystąpienia przesłanki zwrotu albo od dnia złożenia właściwego wniosku przez Wykonawcę.

Jeżeli wadium zostało wniesione w pieniądzu, Zamawiający zwraca je wraz z odsetkami wynikającymi z rachunku bankowego, na którym było przechowywane, po pomniejszeniu o ustawowo wskazane koszty.

Jeżeli wadium wniesiono w formie gwarancji lub poręczenia, zwrot następuje przez złożenie gwarantowi lub poręczycielowi oświadczenia o zwolnieniu wadium.

Kiedy Zamawiający zatrzymuje wadium?

Zatrzymanie wadium nie jest uznaniową karą. Musi wystąpić jedna z przesłanek określonych w art. 98 ust. 6 PZP.

01
Brak wymaganych dokumentów po wezwaniu

Ryzyko zatrzymania może powstać, gdy Wykonawca z przyczyn leżących po jego stronie nie złoży wymaganych dokumentów, oświadczeń lub środków dowodowych albo nie zgodzi się na poprawienie określonej w ustawie omyłki, a w konsekwencji jego oferta nie może zostać wybrana jako najkorzystniejsza.

02
Odmowa podpisania umowy

Jeżeli oferta Wykonawcy została wybrana, a następnie odmawia on podpisania umowy na warunkach określonych w ofercie, Zamawiający zatrzymuje wadium.

03
Brak zabezpieczenia należytego wykonania umowy

Jeżeli Zamawiający wymaga takiego zabezpieczenia, wybrany Wykonawca powinien wnieść je prawidłowo i w terminie. Brak wymaganego zabezpieczenia jest przesłanką zatrzymania wadium.

04
Umowy nie można zawrzeć z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy

Wadium podlega zatrzymaniu również wtedy, gdy zawarcie umowy stało się niemożliwe z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy, którego oferta została wybrana.

Czy brak dokumentów zawsze oznacza utratę wadium?

Nie. Sam fakt, że Wykonawca nie przedłożył określonego dokumentu, nie oznacza jeszcze automatycznie zatrzymania wadium.

W przypadku tej przesłanki trzeba ocenić łącznie m.in., czy skierowano właściwe wezwanie, czy brak wynikał z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy i czy uchybienie rzeczywiście uniemożliwiło wybór jego oferty.

Otrzymałeś wezwanie? Nie odpowiadaj „na szybko”

Sprawdź podstawę prawną wezwania, zakres dokumentów, termin odpowiedzi, wymaganą formę oraz sposób ich przekazania. W tej sytuacji jeden pozornie drobny błąd może mieć znacznie większe konsekwencje niż zwykła konieczność uzupełnienia dokumentacji.

Czy można odzyskać zatrzymane wadium?

Jeżeli Wykonawca uważa, że Zamawiający zatrzymał wadium bez spełnienia ustawowych przesłanek, czynność zatrzymania może zostać zakwestionowana przy użyciu właściwych środków ochrony prawnej.

Najważniejsze jest ustalenie, czy rzeczywiście wystąpiły wszystkie elementy konkretnej przesłanki zatrzymania. Szczególnie przy braku dokumentów nie wystarczy samo stwierdzenie, że określonego dokumentu nie złożono.

Czas ma znaczenie. Jeżeli otrzymałeś informację o zatrzymaniu wadium, podstawę tej decyzji warto przeanalizować niezwłocznie, ponieważ środki ochrony prawnej są związane z terminami.

Wadium w pieniądzu a gwarancja wadialna

Przesłanki zatrzymania wadium są ustawowe niezależnie od wybranej formy, ale forma zabezpieczenia ma duże znaczenie dla płynności finansowej firmy.

Wadium w pieniądzu

Wykonawca przelewa pełną wymaganą kwotę na rachunek Zamawiającego. Do czasu zwrotu środki pozostają zaangażowane.

Gwarancja wadialna

Wykonawca nie przekazuje Zamawiającemu pełnej kwoty wadium. Ponosi koszt uzyskania gwarancji, a własne środki mogą pozostać dostępne dla firmy.

Ważne: gwarancja wadialna nie usuwa przesłanek zatrzymania wadium. Jeżeli powstanie prawidłowa podstawa do zapłaty, Zamawiający może wystąpić do gwaranta z żądaniem wypłaty. Ewentualne późniejsze rozliczenie pomiędzy gwarantem a Wykonawcą zależy od warunków łączącej ich umowy.

Nie blokuj pieniędzy w wadium

Zamów gwarancję wadialną online i zabezpiecz ofertę bez wpłacania pełnej kwoty wadium na rachunek Zamawiającego.

Kup gwarancję wadialną →
Tel.: +48 22 39 84 797    |    E-mail: info@gwarancje24.pl

Jak ograniczyć ryzyko utraty wadium?

Większość problemów można ograniczyć przez dobrą organizację udziału w postępowaniu – zarówno przed złożeniem oferty, jak i po jej otwarciu.

Lista kontrolna Wykonawcy
  • sprawdź kwotę, formę i wymagany okres ważności wadium,
  • przeczytaj projektowane postanowienia umowy jeszcze przed złożeniem oferty,
  • przy gwarancji sprawdź dane Wykonawcy, Zamawiającego i postępowania,
  • monitoruj platformę zakupową po złożeniu oferty,
  • nie ignoruj wezwań Zamawiającego,
  • odpowiadaj na wezwania kompletnie i w wymaganym terminie,
  • przygotuj wcześniej dokumenty potrzebne do podpisania umowy,
  • ustal, czy trzeba wnieść zabezpieczenie należytego wykonania umowy,
  • nie składaj wniosku o zwrot wadium bez sprawdzenia jego skutków procesowych.

Najczęściej zadawane pytania – FAQ

Czy wadium przepada, jeżeli nie wygram przetargu?

Nie. Sam fakt, że Twoja oferta nie została wybrana, nie jest podstawą zatrzymania wadium.

Po jakim czasie Zamawiający zwraca wadium?

Niezwłocznie, jednak nie później niż w ciągu 7 dni od wystąpienia właściwej przesłanki albo od złożenia wniosku o zwrot.

Czy brak jednego dokumentu zawsze oznacza utratę wadium?

Nie. Muszą zostać spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 98 ust. 6 pkt 1 PZP, w tym wymóg związku uchybienia z brakiem możliwości wyboru oferty jako najkorzystniejszej.

Czy gwarancja wadialna chroni przed zatrzymaniem wadium?

Nie. Gwarancja pozwala nie wpłacać pełnej kwoty wadium w pieniądzu, ale nie usuwa ustawowych przesłanek jego zatrzymania.

Czy mogę zażądać zwrotu wadium po wyborze innej oferty?

Tak. Pamiętaj jednak, że wniosek składany na podstawie art. 98 ust. 2 PZP powoduje utratę prawa do korzystania ze środków ochrony prawnej w tym postępowaniu.

Tagi: wadium, gwarancja wadialna, przetargi, zamówienia publiczne, PZP, FAQ, gwarancja ubezpieczeniowa