Na czym polega regres stosowany w gwarancjach wadialnych ubezpieczeniowych?

Gwarancja wadialna ubezpieczeniowa to jedna z form zabezpieczenia wadium w przetargu. Dzięki niej wykonawca nie musi przelewać środków pieniężnych na rachunek zamawiającego, a mimo to może skutecznie zabezpieczyć swoją ofertę.

Warto jednak pamiętać, że gwarancja wadialna nie oznacza braku odpowiedzialności po stronie wykonawcy. Jeżeli wykonawca naruszy obowiązki związane z udziałem w postępowaniu, zamawiający może zażądać wypłaty kwoty z gwarancji. Wtedy po stronie gwaranta może powstać roszczenie zwrotne wobec wykonawcy, czyli właśnie regres.

Czym jest gwarancja wadialna ubezpieczeniowa?

Gwarancja wadialna ubezpieczeniowa to dokument wystawiany przez zakład ubezpieczeń, który zabezpiecza interes zamawiającego w przetargu. Jeżeli wystąpią okoliczności przewidziane w przepisach i treści gwarancji, gwarant może zostać zobowiązany do wypłaty kwoty wadium zamawiającemu.

Gwarancja wadialna jest alternatywą dla wadium w pieniądzu. Pozwala wykonawcy zachować środki w firmie i nie blokować gotówki na czas trwania postępowania.

Z tej formy wadium korzystają przedsiębiorcy, którzy dbają o płynność finansową, regularnie startują w przetargach i chcą ograniczyć zamrażanie kapitału.

Czym jest regres?

Regres to roszczenie zwrotne przysługujące gwarantowi wobec wykonawcy. W praktyce oznacza to, że jeżeli gwarant wypłaci zamawiającemu kwotę wynikającą z gwarancji wadialnej, może następnie żądać od wykonawcy zwrotu wypłaconej kwoty.

Regres wynika z relacji pomiędzy wykonawcą a gwarantem. Wykonawca zamawia gwarancję i zawiera z gwarantem umowę o jej udzielenie. Jeżeli gwarant musi zapłacić zamawiającemu, wykonawca powinien liczyć się z obowiązkiem rozliczenia tej wypłaty z gwarantem.

Kiedy stosowany jest regres?

Regres może pojawić się wtedy, gdy zamawiający skutecznie zażąda wypłaty kwoty wadium z gwarancji, a gwarant dokona tej wypłaty. Najczęściej chodzi o sytuacje, w których wykonawca nie dopełnia obowiązków po wyborze jego oferty.

Przykładowo, regres może wystąpić, gdy wykonawca:

• uchyla się od zawarcia umowy po wyborze jego oferty,
• nie wnosi wymaganego zabezpieczenia należytego wykonania umowy,
• powoduje, że zawarcie umowy staje się niemożliwe z przyczyn leżących po jego stronie,
• nie uzupełnia wymaganych dokumentów lub oświadczeń w sytuacji określonej w przepisach,
• nie wyraża zgody na poprawienie omyłki, jeżeli skutkuje to brakiem możliwości wyboru jego oferty.

Każdy przypadek zależy od treści gwarancji, dokumentacji postępowania oraz podstawy prawnej żądania zamawiającego.

Jak działa regres krok po kroku?

Mechanizm regresu można przedstawić w kilku prostych krokach.

Kiedy zamawiający może zatrzymać wadium?

W zamówieniach publicznych przesłanki zatrzymania wadium są określone w ustawie Prawo zamówień publicznych. Nie chodzi więc o dowolną decyzję zamawiającego, ale o sytuacje wskazane w przepisach.

Zatrzymanie wadium może dotyczyć między innymi sytuacji, gdy wykonawca po wyborze jego oferty odmawia podpisania umowy, nie wnosi zabezpieczenia należytego wykonania umowy albo z przyczyn leżących po jego stronie zawarcie umowy staje się niemożliwe.

Warto więc pamiętać, że gwarancja wadialna nie eliminuje konsekwencji niewykonania obowiązków w przetargu. Zmienia jedynie sposób zabezpieczenia zamawiającego.

Regres a Kodeks cywilny i PZP

W przetargach cywilnych pojęcie wadium wynika z art. 70⁴ Kodeksu cywilnego. Przepis ten pozwala zastrzec obowiązek wpłacenia określonej sumy albo ustanowienia odpowiedniego zabezpieczenia jej zapłaty.

W zamówieniach publicznych zasady wnoszenia, zwrotu i zatrzymania wadium są regulowane przede wszystkim przez ustawę Prawo zamówień publicznych. Dlatego w przetargach publicznych należy w pierwszej kolejności analizować PZP oraz dokumentację konkretnego postępowania.

Jak uniknąć regresu?

Najlepszym sposobem uniknięcia regresu jest prawidłowe wykonanie obowiązków związanych z udziałem w postępowaniu. Wykonawca powinien pilnować terminów, dokumentów i zobowiązań po wyborze oferty.

Podsumowanie

Regres w gwarancji wadialnej oznacza, że po wypłacie kwoty gwarancji zamawiającemu gwarant może żądać od wykonawcy zwrotu wypłaconych środków.

Warto zapamiętać trzy najważniejsze zasady:

• gwarancja wadialna zastępuje gotówkę wobec zamawiającego, ale nie usuwa odpowiedzialności wykonawcy,
• regres pojawia się dopiero wtedy, gdy gwarant wypłaci środki zamawiającemu,
• najlepszą ochroną przed regresem jest prawidłowe wykonanie obowiązków w postępowaniu.

Gwarancja wadialna jest wygodnym narzędziem dla firm startujących w przetargach, ale jak każde zabezpieczenie wymaga odpowiedzialnego korzystania. Innymi słowy: mniej zamrożonej gotówki, ale formalności nadal trzeba pilnować.

Czytaj także

• Co to jest wadium?
• Czy wadium przepada?
• Zwrot wadium. Kiedy zamawiający zwraca wadium?
• Wadium w pieniądzu czy gwarancja wadialna? Co jest lepsze?
• Jak wygląda wadium w formie gwarancji ubezpieczeniowej