Co to jest wadium?

Co to jest wadium?

Najważniejsze informacje

W skrócie

Wadium zabezpiecza prawidłowy udział Wykonawcy w postępowaniu. W zamówieniach publicznych nie zawsze jest obowiązkowe – o jego wymaganiu decyduje Zamawiający.

Jeżeli wadium jest wymagane, Wykonawca może wybrać jedną lub kilka form przewidzianych w PZP, m.in. pieniądz, gwarancję bankową albo gwarancję ubezpieczeniową.

Błąd przy wniesieniu wadium może prowadzić do odrzucenia oferty. Dlatego przed jej złożeniem należy dokładnie sprawdzić SWZ, kwotę wadium, termin jego wniesienia oraz wymagania dotyczące dokumentu gwarancji.

Nawigacja po artykule

Spis treści

1. Czym jest wadium?
2. Czy wadium jest obowiązkowe?
3. Ile wynosi wadium – 3%, 1,5%, netto czy brutto?
4. Jakie są formy wadium?
5. Gwarancja bankowa i ubezpieczeniowa
6. Co sprawdzić przed wniesieniem wadium?
7. Gwarancja wadialna online
8. Podsumowanie

Wadium jest jednym z podstawowych zabezpieczeń spotykanych w postępowaniach przetargowych. Ma chronić Zamawiającego przed określonymi konsekwencjami niewykonania przez Wykonawcę obowiązków związanych z udziałem w postępowaniu.

Najczęściej spotykamy je w zamówieniach publicznych, ale możliwość zastrzeżenia wadium występuje również przy aukcjach i przetargach prowadzonych na podstawie Kodeksu cywilnego.

Czym jest wadium?

Najprościej mówiąc, wadium to zabezpieczenie związane z udziałem w przetargu albo aukcji. Może polegać na przekazaniu określonej sumy pieniężnej albo ustanowieniu odpowiedniego zabezpieczenia jej zapłaty.

Ustawa Prawo zamówień publicznych nie zawiera własnej definicji wadium. Definicję legalną znajdziemy w art. 704 § 1 Kodeksu cywilnego. PZP określa natomiast szczegółowe zasady dotyczące m.in. wysokości, form, terminu wniesienia, zwrotu i zatrzymania wadium.

Warto wiedzieć: wadium nie jest „opłatą za udział” w przetargu. Jest zabezpieczeniem oferty na zasadach określonych w przepisach oraz dokumentacji konkretnego postępowania.

Czy wadium jest obowiązkowe?

Nie. Zamawiający może, ale nie musi żądać wniesienia wadium. Jeżeli zdecyduje się na jego wymaganie, odpowiednie informacje powinny znaleźć się w dokumentach zamówienia, w szczególności w SWZ.

Wadium należy wnieść przed upływem terminu składania ofert i – co do zasady – utrzymywać nieprzerwanie do upływu terminu związania ofertą.

Błąd przy wadium może oznaczać odrzucenie oferty

Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 14 PZP Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli Wykonawca nie wniósł wadium, wniósł je nieprawidłowo, nie utrzymywał go nieprzerwanie do upływu terminu związania ofertą albo wystąpiła wskazana w ustawie sytuacja związana z wnioskiem o zwrot wadium.

Ile wynosi wadium – 3%, 1,5%, netto czy brutto?

PZP nie ustanawia jednej stałej wysokości wadium. Zamawiający wskazuje konkretną kwotę w dokumentacji postępowania, przy czym musi przestrzegać ustawowych limitów.

Maksymalna wysokość wadium

Do 3% wartości zamówienia – w postępowaniach o wartości równej lub przekraczającej progi unijne, zgodnie z art. 97 ust. 2 PZP.

Do 1,5% wartości zamówienia – w trybie podstawowym dla zamówień klasycznych poniżej progów unijnych, zgodnie z art. 281 ust. 4 PZP.

Są to maksymalne limity, a nie obowiązkowe stawki. Zamawiający może ustalić wadium na niższym poziomie albo w ogóle zrezygnować z jego wymagania.

Ustawowe limity odnoszą się do wartości zamówienia bez VAT. Zgodnie z art. 28 PZP podstawą ustalenia wartości zamówienia jest całkowite szacunkowe wynagrodzenie Wykonawcy bez podatku od towarów i usług.

W praktyce: Wykonawca nie powinien samodzielnie wyliczać wadium od wartości netto zamówienia. Należy wnieść dokładnie taką kwotę, jaką Zamawiający wskazał w SWZ.

Jeżeli postępowanie obejmuje kilka części, Zamawiający może określić odrębną kwotę wadium dla każdej z nich. Wykonawca składający ofertę na konkretną część powinien zabezpieczyć ją zgodnie z wymaganiami odnoszącymi się właśnie do tej części.

Jakie są formy wadium?

Art. 97 ust. 7 PZP przewiduje zamknięty katalog form wadium. Wykonawca może wybrać jedną lub kilka z nich.

Wadium może być wniesione w formie:
  • pieniądza,
  • gwarancji bankowej,
  • gwarancji ubezpieczeniowej,
  • poręczenia udzielonego przez podmiot wskazany w PZP.

Wybór ustawowej formy wadium należy do Wykonawcy. Zamawiający nie może ograniczyć tego wyboru, np. poprzez wskazanie, że wadium można wnieść wyłącznie w pieniądzu.

Wadium można również wnieść w kilku dopuszczalnych formach, jeżeli łącznie zabezpieczają pełną wymaganą kwotę.

Wadium w pieniądzu

Wadium w pieniądzu wnosi się przelewem na rachunek bankowy wskazany przez Zamawiającego.

Środki powinny znaleźć się na rachunku Zamawiającego przed upływem terminu składania ofert. Samo zlecenie przelewu przed upływem terminu może być niewystarczające, jeżeli środki zostaną zaksięgowane później.

Gwarancja bankowa i gwarancja ubezpieczeniowa

Zamiast przekazywać Zamawiającemu pełną kwotę wadium, Wykonawca może skorzystać z gwarancji bankowej albo ubezpieczeniowej. Gwarant zobowiązuje się w niej do zapłaty określonej kwoty Zamawiającemu w przypadkach objętych gwarancją.

Dla przedsiębiorcy oznacza to przede wszystkim możliwość udziału w przetargu bez blokowania całej kwoty wadium w gotówce.

Gwarancja powinna dotyczyć konkretnego postępowania i zapewniać Zamawiającemu możliwość uzyskania zapłaty w przypadkach zatrzymania wadium przewidzianych w przepisach.

Co sprawdzić w gwarancji wadialnej?
  • prawidłowe oznaczenie Zamawiającego jako beneficjenta,
  • nazwę albo numer postępowania,
  • kwotę gwarancji,
  • okres ważności gwarancji,
  • przesłanki zapłaty,
  • wymagania dotyczące treści gwarancji wskazane w SWZ,
  • prawidłową formę dokumentu.

Gwarancja musi być przekazana w oryginale

Jeżeli wadium jest wnoszone w formie gwarancji bankowej, gwarancji ubezpieczeniowej albo poręczenia, art. 97 ust. 10 PZP wymaga przekazania Zamawiającemu oryginału gwarancji lub poręczenia w postaci elektronicznej.

Zwykły skan dokumentu wystawionego w postaci papierowej nie zastępuje oryginalnego dokumentu elektronicznego.

Co sprawdzić przed wniesieniem wadium?

Krótka checklista Wykonawcy
  • czy Zamawiający wymaga wniesienia wadium,
  • jaka jest dokładna kwota wadium,
  • czy oferta dotyczy jednej czy kilku części zamówienia,
  • jaki jest termin wniesienia wadium,
  • do kiedy wadium musi zachować ważność,
  • jakie wymagania SWZ dotyczą gwarancji lub poręczenia,
  • czy dane Zamawiającego i postępowania są prawidłowe,
  • czy przekazywany dokument jest oryginałem w wymaganej postaci.

Wadium a przetarg nieograniczony

Przetarg nieograniczony jest jednym z trybów stosowanych przy zamówieniach o wartości równej lub przekraczającej progi unijne. Jeżeli Zamawiający wymaga w takim postępowaniu wadium, jego kwota nie może przekroczyć 3% wartości zamówienia.

Konkretną wysokość, termin oraz wymagania dotyczące wniesienia zabezpieczenia należy zawsze sprawdzić w SWZ.

Gwarancja wadialna online

Gwarancja ubezpieczeniowa pozwala zabezpieczyć ofertę bez przekazywania Zamawiającemu pełnej kwoty wadium w pieniądzu. Dzięki temu środki mogą pozostać do dyspozycji przedsiębiorstwa.

W serwisie GWARANCJE24 gwarancję wadialną można zamówić online. Proces obejmuje przekazanie danych dotyczących firmy i postępowania, weryfikację oraz wystawienie dokumentu gwarancji.

Nie blokuj pieniędzy w wadium

Zamów gwarancję wadialną online i zabezpiecz ofertę zgodnie z wymaganiami postępowania.

Kup gwarancję wadialną →

Tel.: +48 22 39 84 797    |    E-mail: info@gwarancje24.pl

Podsumowanie

Wadium jest zabezpieczeniem związanym z udziałem Wykonawcy w postępowaniu. W zamówieniach publicznych nie jest obowiązkowe w każdym przypadku – o jego wymaganiu decyduje Zamawiający.

Jeżeli wadium jest wymagane, Wykonawca powinien zwrócić szczególną uwagę na jego kwotę, termin wniesienia, formę, okres ważności oraz wymagania SWZ.

W przypadku gwarancji bankowej, ubezpieczeniowej lub poręczenia należy dodatkowo pamiętać o przekazaniu Zamawiającemu oryginału dokumentu w postaci elektronicznej.

Najprostsza zasada: nie zakładaj, że wymagania dotyczące wadium są takie same w każdym przetargu. Przed złożeniem oferty zawsze sprawdź aktualną dokumentację konkretnego postępowania.

Tagi: co to jest wadium, wadium, gwarancja wadialna, gwarancje wadialne, co to wadium