Gotówka czy gwarancja ubezpieczeniowa? Jak najlepiej zabezpieczyć kontrakt?

O wadium potrzebnym do udziału w przetargu zapewne Państwo już słyszeli. Wadium występuje w kilku formach, a najczęściej stosowane są wadium w pieniądzu oraz gwarancja wadialna.

Warto jednak wiedzieć, że gwarancja wadialna to niejedyna gwarancja, którą można wykorzystać w profesjonalnej działalności firmy. Kolejna okazja pojawia się zaraz po wygraniu przetargu, gdy przychodzi czas podpisania umowy i wniesienia zabezpieczenia należytego wykonania kontraktu.

Wtedy wykonawca musi odpowiedzieć sobie na praktyczne pytanie: zabezpieczyć kontrakt pieniędzmi czy skorzystać z gwarancji ubezpieczeniowej?

Co po wygranym przetargu?

Wygranie przetargu to dopiero początek realizacji zamówienia. Przed podpisaniem umowy zamawiający może wymagać od wykonawcy wniesienia zabezpieczenia należytego wykonania umowy.

Zabezpieczenie to ma chronić zamawiającego na wypadek niewykonania albo nienależytego wykonania umowy. Może dotyczyć między innymi opóźnień, wadliwego wykonania prac, niewłaściwej jakości usług albo braku realizacji obowiązków wynikających z kontraktu.

Co to jest gwarancja kontraktowa?

Gwarancja kontraktowa, czyli gwarancja należytego wykonania kontraktu, to forma zabezpieczenia stosowana po wygraniu przetargu i przed podpisaniem albo realizacją umowy.

W praktyce gwarancja jest zobowiązaniem gwaranta, najczęściej zakładu ubezpieczeń albo banku, do wypłaty określonej kwoty na rzecz zamawiającego, jeżeli wykonawca nie wykona umowy albo wykona ją nienależycie.

Gwarancja należytego wykonania kontraktu pozwala wykonawcy spełnić wymaganie zamawiającego bez konieczności przelewania całej kwoty zabezpieczenia w gotówce.

Formy zabezpieczenia należytego wykonania umowy

W zamówieniach publicznych katalog form zabezpieczenia należytego wykonania umowy jest określony w ustawie Prawo zamówień publicznych. Wykonawca może wnieść zabezpieczenie w jednej albo kilku dopuszczalnych formach.

Do najczęściej stosowanych form należą:

• pieniądz,
• poręczenia bankowe lub poręczenia spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej,
• gwarancje bankowe,
• gwarancje ubezpieczeniowe,
• poręczenia udzielane przez uprawnione podmioty wskazane w przepisach.

W praktyce prywatny biznes często korzysta z podobnych mechanizmów zabezpieczania umów, nawet jeżeli dana umowa nie jest zawierana w reżimie PZP.

Wysokość zabezpieczenia w PZP

W aktualnym stanie prawnym zabezpieczenie należytego wykonania umowy ustala się jako procent ceny całkowitej podanej w ofercie albo maksymalnej wartości nominalnej zobowiązania zamawiającego wynikającego z umowy.

Co do zasady zabezpieczenie nie powinno przekraczać 5% tej wartości. Zamawiający może ustalić zabezpieczenie do 10% tylko wtedy, gdy jest to uzasadnione przedmiotem zamówienia albo poziomem ryzyka związanego z realizacją umowy.

Pieniądze czy gwarancja ubezpieczeniowa?

Zabezpieczenie w pieniądzu jest proste, ale oznacza zamrożenie środków na czas realizacji umowy, a czasem także na okres rękojmi lub gwarancji jakości. Dla wielu firm może to oznaczać realne ograniczenie płynności finansowej.

Gwarancja ubezpieczeniowa pozwala uniknąć blokowania pełnej kwoty zabezpieczenia. Wykonawca płaci składkę za gwarancję, a środki, które musiałby przekazać zamawiającemu, może wykorzystać na realizację kontraktu, zakup materiałów, wynagrodzenia albo bieżące zobowiązania.

Porównanie form zabezpieczenia

Przykład kosztów zabezpieczenia kontraktu

Dla zobrazowania różnic przyjmijmy przykład kontraktu o wartości 1 000 000 zł, realizowanego przez 24 miesiące. Przy zabezpieczeniu w wysokości 5% wykonawca musi zabezpieczyć kwotę 50 000 zł.

Poniższe zestawienie ma charakter przykładowy. Rzeczywiste koszty zależą od warunków finansowania, oceny wykonawcy, okresu obowiązywania zabezpieczenia, treści kontraktu i decyzji gwaranta.

W praktyce różnica jest prosta: pieniądze blokują kapitał, a gwarancja pozwala zostawić go w firmie. Przy większych kontraktach może to mieć istotne znaczenie dla płynności finansowej.

Kiedy warto wybrać gwarancję kontraktową?

Gwarancja kontraktowa jest szczególnie przydatna wtedy, gdy wykonawca:

• realizuje kontrakt o dużej wartości,
• nie chce blokować środków na rachunku zamawiającego,
• potrzebuje gotówki na zakup materiałów lub finansowanie prac,
• startuje w wielu postępowaniach i musi zachować płynność,
• chce zwiększyć swoją wiarygodność wobec zamawiającego,
• potrzebuje zabezpieczenia akceptowanego w zamówieniach publicznych.

Uzyskanie gwarancji wymaga weryfikacji wykonawcy przez gwaranta, ale w zamian przedsiębiorca może uniknąć zamrożenia dużej kwoty gotówki na czas realizacji umowy.

Gwarancja usunięcia wad i usterek

Po zakończeniu realizacji kontraktu zamawiający może wymagać również zabezpieczenia roszczeń związanych z okresem rękojmi lub gwarancji jakości. W takim przypadku stosowana jest gwarancja usunięcia wad i usterek .

Taki dokument zabezpiecza zamawiającego na wypadek, gdyby wykonawca nie usunął wad lub usterek ujawnionych po odbiorze prac, usług albo dostaw.

Podsumowanie

Gwarancja ubezpieczeniowa może być wygodnym sposobem zabezpieczenia wygranego przetargu. Pozwala spełnić wymóg zamawiającego bez blokowania dużej kwoty gotówki.

Warto zapamiętać trzy najważniejsze zasady:

• zabezpieczenie należytego wykonania umowy może być wniesione w pieniądzu albo w formie gwarancji,
• w PZP zabezpieczenie co do zasady nie powinno przekraczać 5% wartości oferty, a do 10% tylko w uzasadnionych przypadkach,
• gwarancja ubezpieczeniowa pomaga zachować płynność finansową w trakcie realizacji kontraktu.

Dla wielu wykonawców gwarancja kontraktowa jest więc nie tylko zabezpieczeniem wymaganym przez zamawiającego, ale również narzędziem lepszego zarządzania finansami firmy.

Czytaj także

• Co to jest wadium?
• Wadium w pieniądzu czy gwarancja wadialna? Co jest lepsze?
• Gwarancja wadialna w formie elektronicznej. Co musisz wiedzieć?
• Jak wygląda wadium w formie gwarancji ubezpieczeniowej
• Gotówka czy gwarancja ubezpieczeniowa? Jak najlepiej zabezpieczyć kontrakt?