Zmiany w Prawie zamówień publicznych od 1 stycznia 2026 r.

Zmiany w Prawie zamówień publicznych od 1 stycznia 2026 r.

Od 1 stycznia 2026 roku obowiązuje wyższy próg stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych. Zamiast 130 000 zł wynosi on 170 000 zł. Zmieniły się również zasady analizy potrzeb i wymagań, progi unijne oraz kurs euro używany do przeliczania wartości zamówień. Dla zamawiających oznacza to konieczność aktualizacji procedur, a dla wykonawców – zmianę kręgu zamówień publikowanych i prowadzonych według PZP.

 

W skrócie

Najważniejsza zmiana od 1 stycznia 2026 roku to podwyższenie krajowego progu stosowania PZP ze 130 000 zł do 170 000 zł. Chodzi o szacunkową wartość zamówienia bez podatku VAT. Postępowania wszczęte przed tą datą prowadzi się jednak według wcześniejszych przepisów.

Jednocześnie analiza potrzeb i wymagań dla zamówień o wartości co najmniej równej progom unijnym musi szerzej uwzględniać konkurencyjność. Na lata 2026–2027 ustalono też nowe progi unijne i kurs 4,31 zł za euro.

 

Spis treści

Co zmieniło się od 1 stycznia 2026 roku?

Zmiany obowiązujące od początku 2026 roku koncentrują się na trzech obszarach:

Nie jest to więc całkowicie nowa ustawa, lecz pakiet zmian wpływających na wybór procedury, planowanie zakupów i dostęp wykonawców do części rynku. Podstawowa nowelizacja została ogłoszona w Dzienniku Ustaw z 2025 roku pod pozycją 1173 i weszła w życie 1 stycznia 2026 roku.

Najważniejsza liczba: 170 000 zł netto

Od 1 stycznia 2026 roku ustawa PZP ma co do zasady zastosowanie do zamówień klasycznych udzielanych przez zamawiających publicznych, jeżeli ich wartość jest równa lub przekracza 170 000 zł. Wartość ustala się bez podatku VAT.

Nowy próg stosowania PZP: 170 000 zł

Do końca 2025 roku podstawowy próg stosowania ustawy wynosił 130 000 zł. Od 1 stycznia 2026 roku jest to 170 000 zł. Nowelizacja zmieniła kwoty wskazane w art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 82 ust. 1 oraz art. 359 pkt 2 PZP.

Próg stosowania PZP – porównanie
Okres Próg stosowania PZP Znaczenie praktyczne
Do 31 grudnia 2025 r. 130 000 zł Ustawa obejmowała zamówienia o wartości równej lub wyższej od tej kwoty.
Od 1 stycznia 2026 r. 170 000 zł Ustawa obejmuje co do zasady zamówienia o wartości równej lub wyższej od tej kwoty.

Próg wzrósł o 40 000 zł, czyli o około 30,8%. Tę samą kwotę 170 000 zł wprowadzono w ustawie o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi. Odpowiednio zaktualizowano również odesłania do progu w przepisach dotyczących między innymi działalności kulturalnej, archiwów, specjalnych stref ekonomicznych i publicznego transportu zbiorowego.

Co z zamówieniami od 130 000 zł do 170 000 zł?

Jeżeli zamówienie zostało wszczęte od 1 stycznia 2026 roku, a jego prawidłowo oszacowana wartość jest niższa niż 170 000 zł, nie podlega ono ustawie PZP wyłącznie z powodu wartości. W praktyce oznacza to, że zakupy mieszczące się w przedziale od 130 000 zł do poniżej 170 000 zł mogą być prowadzone według regulacji wewnętrznych zamawiającego, a nie według procedur ustawowych.

Nie oznacza to jednak pełnej swobody zakupowej. Zamawiający nadal powinien przestrzegać właściwych dla siebie zasad gospodarowania środkami publicznymi, własnego regulaminu, wymogów wynikających z umów o dofinansowanie oraz innych przepisów szczególnych. Podwyższenie progu nie legalizuje także dzielenia jednego zamówienia na mniejsze części po to, aby uniknąć stosowania ustawy.

Kup gwarancję wadialną przez Internet

Wybierz gwarancję wadialną od gwarancje24.pl i nie blokuj firmowych środków w wadium. Złóż wniosek online i przygotuj się do udziału w postępowaniu.

Zamów przez Internet

Prawidłowe szacowanie wartości zamówienia ma jeszcze większe znaczenie

O zastosowaniu PZP nie decyduje ostateczna cena oferty ani kwota brutto na fakturze, lecz ustalona z należytą starannością szacunkowa wartość zamówienia bez VAT. Zamawiający powinien więc prawidłowo określić zakres zamówienia, uwzględnić przewidywane opcje i wznowienia oraz zastosować właściwe zasady łączenia podobnych świadczeń.

Podwyższenie progu do 170 000 zł nie zmieniło zakazu zaniżania wartości ani dzielenia zamówienia w celu uniknięcia stosowania przepisów. Jeżeli kilka zakupów tworzy w istocie jedno zamówienie, oceny wartości nie powinno się dokonywać oddzielnie tylko dlatego, że poszczególne faktury są niższe niż próg.

Większy nacisk na konkurencyjność w analizie potrzeb i wymagań

Druga istotna zmiana dotyczy art. 83 PZP. Zamawiający publiczny, przygotowując zamówienie o wartości równej lub przekraczającej próg unijny, przeprowadza przed wszczęciem postępowania analizę potrzeb i wymagań. Od 1 stycznia 2026 roku rozeznanie rynku ma obejmować także aspekt podniesienia konkurencyjności postępowania.

Analiza powinna również wskazywać warunki zamówienia sprzyjające podniesieniu konkurencyjności, których zastosowanie przewiduje zamawiający, jeżeli planowany jest jeden z konkurencyjnych trybów wymienionych w art. 129 ust. 1 pkt 1–5 PZP.

W praktyce zamawiający powinien wcześniej ocenić, czy dokumentacja nie ogranicza niepotrzebnie dostępu do postępowania. Taka ocena może dotyczyć między innymi podziału zamówienia na części, proporcjonalności warunków udziału, terminów realizacji, opisu przedmiotu zamówienia i kryteriów oceny ofert. Nie chodzi jednak o mechaniczne zastosowanie każdego z tych rozwiązań, lecz o świadome zaprojektowanie warunków adekwatnych do konkretnego zakupu.

Co powinno znaleźć się w zaktualizowanej analizie?
  • rozeznanie rynku również pod kątem zwiększenia konkurencji,
  • ocena alternatywnych sposobów zaspokojenia potrzeby,
  • porównanie możliwych wariantów realizacji zamówienia,
  • wskazanie planowanych warunków sprzyjających konkurencyjności – gdy ustawa tego wymaga,
  • uzasadnienie rozwiązań, które mogą ograniczać liczbę potencjalnych ofert.

Nowe progi unijne na lata 2026–2027

Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują również nowe progi unijne. Są one ważne, ponieważ decydują między innymi o tym, czy postępowanie prowadzi się według procedury właściwej dla zamówień o wartości równej lub przekraczającej progi unijne. Do przeliczeń na lata 2026–2027 stosuje się średni kurs 4,31 zł za euro.

Progi unijne obowiązujące w latach 2026–2027
Rodzaj zamówienia Próg w euro Równowartość w złotych
Zamówienia klasyczne na roboty budowlane 5 404 000 euro 23 291 240 zł
Klasyczne dostawy i usługi – instytucje administracji centralnej wskazane w załączniku I do dyrektywy 2014/24/UE 140 000 euro 603 400 zł
Klasyczne dostawy i usługi – pozostali zamawiający publiczni poniżej szczebla centralnego 216 000 euro 930 960 zł
Klasyczne usługi społeczne i inne szczególne usługi 750 000 euro 3 232 500 zł
Zamówienia sektorowe na dostawy i usługi 432 000 euro 1 861 920 zł
Zamówienia sektorowe na roboty budowlane 5 404 000 euro 23 291 240 zł
Sektorowe usługi społeczne i inne szczególne usługi 1 000 000 euro 4 310 000 zł
Dostawy i usługi w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa 432 000 euro 1 861 920 zł
Roboty budowlane w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa 5 404 000 euro 23 291 240 zł

W porównaniu z latami 2024–2025 zasadnicze progi wyrażone w euro obniżyły się: dla robót budowlanych z 5 538 000 euro do 5 404 000 euro, dla dostaw i usług administracji centralnej ze 143 000 euro do 140 000 euro, dla pozostałych zamawiających publicznych z 221 000 euro do 216 000 euro, a dla zamówień sektorowych oraz obronnych na dostawy i usługi z 443 000 euro do 432 000 euro.

Urząd Zamówień Publicznych zwraca dodatkowo uwagę, że przy progu 140 000 euro obwieszczenie odsyła bezpośrednio do wykazu instytucji administracji centralnej w załączniku I do dyrektywy 2014/24/UE. Zamawiający powinien zatem upewnić się, do której kategorii należy, zamiast automatycznie przenosić kwalifikację stosowaną w poprzednim okresie.

Postępowania rozpoczęte przed 1 stycznia 2026 roku

Nowego progu nie stosuje się wstecz. Do postępowań o udzielenie zamówienia i o zawarcie umowy ramowej wszczętych, lecz niezakończonych przed 1 stycznia 2026 roku, stosuje się wcześniejsze przepisy. To samo dotyczy konkursów rozpoczętych przed tą datą.

Dotychczasowe przepisy stosuje się również do umów w sprawie zamówienia publicznego i umów ramowych zawartych przed 1 stycznia 2026 roku oraz zawartych później, jeżeli są następstwem postępowania wszczętego przed tą datą.

 

Przykład: jeżeli postępowanie dotyczące zamówienia o wartości 150 000 zł zostało wszczęte w grudniu 2025 roku, podwyższenie progu od stycznia nie powoduje jego automatycznego zakończenia ani przejścia na regulamin wewnętrzny. Postępowanie prowadzi się według przepisów dotychczasowych.

Co zmiany oznaczają dla zamawiających?

Zamawiający powinni dostosować dokumentację zakupową do dwóch różnych granic: krajowego progu 170 000 zł i właściwego dla danego zamówienia progu unijnego. Szczególnej uwagi wymagają postępowania planowane pod koniec 2025 roku, zakupy cykliczne oraz zamówienia, których zakres może wskazywać na konieczność łącznego oszacowania.

W praktyce warto:

Co zmiany oznaczają dla wykonawców?

Dla przedsiębiorców najważniejszym skutkiem podwyższenia progu może być mniejsza liczba zamówień z przedziału od 130 000 zł do poniżej 170 000 zł publikowanych i prowadzonych według PZP. Takie zakupy nie znikają z rynku, ale informacje o nich mogą być zamieszczane zgodnie z procedurami wewnętrznymi poszczególnych instytucji.

Wykonawcy powinni zatem obserwować nie tylko Biuletyn Zamówień Publicznych i TED, lecz także strony internetowe zamawiających, ich biuletyny informacji publicznej i wykorzystywane platformy zakupowe. Warto również czytać regulaminy zakupów podprogowych, ponieważ terminy, sposób komunikacji, wymagane dokumenty i zasady wyboru oferty mogą różnić się między instytucjami.

Nowy obowiązek uwzględniania konkurencyjności w analizie potrzeb i wymagań może natomiast sprzyjać ograniczaniu nieproporcjonalnych warunków udziału. Nie daje on jednak automatycznej gwarancji łagodniejszych wymagań w każdym postępowaniu – warunki nadal muszą odpowiadać przedmiotowi i ryzyku konkretnego zamówienia.

Praktyczna checklista na 2026 rok

Praktyczna checklista dla zamawiających i wykonawców
Krok Zamawiający Wykonawca
1 Prawidłowo oszacuj wartość bez VAT i ustal datę wszczęcia. Rozszerz monitoring o zakupy podprogowe publikowane poza BZP.
2 Porównaj wartość z progiem 170 000 zł i właściwym progiem unijnym. Sprawdź regulamin i wymagania konkretnego zamawiającego.
3 Zastosuj właściwą procedurę i aktualny kurs 4,31 zł za euro. Zweryfikuj terminy, formę komunikacji i wymagane zabezpieczenia.
4 Dla zamówień unijnych udokumentuj rozwiązania wspierające konkurencyjność. Jeżeli wymagane jest wadium, odpowiednio wcześnie przygotuj jego formę.

Podsumowanie

Od 1 stycznia 2026 roku podstawowy próg stosowania Prawa zamówień publicznych wynosi 170 000 zł zamiast 130 000 zł. Zmiana przesuwa część mniejszych zakupów poza reżim ustawy, ale nie zwalnia zamawiających z prawidłowego szacowania wartości ani z przestrzegania innych właściwych zasad wydatkowania środków.

Równocześnie zamówienia o wartości co najmniej równej progom unijnym wymagają szerszego spojrzenia na konkurencyjność już na etapie analizy potrzeb i wymagań. Nowe progi unijne i kurs 4,31 zł za euro wpływają natomiast na wybór właściwego reżimu proceduralnego w latach 2026–2027.

Dla zamawiających najważniejsze jest zaktualizowanie regulaminów, wzorów dokumentów i sposobu kwalifikowania postępowań. Wykonawcy powinni z kolei poszerzyć monitoring rynku o zamówienia podprogowe prowadzone według zasad wewnętrznych poszczególnych instytucji.

 

Stan prawny: 17 sierpnia 2026 r. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przy konkretnym postępowaniu należy sprawdzić aktualne brzmienie przepisów oraz dokumentację zamówienia.

Podstawa prawna i oficjalne źródła


Czytaj także

Tagi: prawo zamówień publicznych, PZP, zamówienia publiczne, przetargi, wadium, gwarancja wadialna