Zapytanie ofertowe a przetarg – jakie są różnice?

Zapytanie ofertowe a przetarg – jakie są różnice?

Najważniejsze informacje

W skrócie

Zapytanie ofertowe i postępowanie prowadzone na podstawie PZP mogą służyć wyborowi Wykonawcy, ale nie są tym samym. Zapytanie ofertowe może być prowadzone na podstawie regulaminu wewnętrznego, zasad finansowania projektu lub innych właściwych reguł.

Od 1 stycznia 2026 r. PZP stosuje się co do zasady do klasycznych zamówień udzielanych przez zamawiających publicznych o wartości równej lub przekraczającej 170 000 zł netto.

Próg 170 000 zł nie jest jednak uniwersalną maksymalną wartością zapytania ofertowego. Zawsze trzeba ustalić, kto dokonuje zakupu, z jakich środków jest on finansowany i jakie przepisy lub zasady mają zastosowanie do konkretnego postępowania.

Nawigacja po artykule

Spis treści

1. Czym jest zapytanie ofertowe?
2. Od jakiej kwoty stosuje się PZP?
3. Zapytanie ofertowe czy postępowanie PZP?
4. Najważniejsze różnice
5. Czym jest zapytanie o cenę?
6. Czy potrzebne jest wadium?
7. Jak zabezpiecza się realizację umowy?
8. Podsumowanie

„Zapytanie ofertowe”, „przetarg”, „postępowanie PZP” czy „zapytanie o cenę” to określenia, które w praktyce bywają stosowane zamiennie. Z prawnego punktu widzenia nie zawsze oznaczają jednak to samo.

Dla Wykonawcy rozróżnienie ma znaczenie praktyczne. Od rodzaju procedury mogą zależeć m.in. sposób składania oferty, wymagane dokumenty, terminy, możliwość wniesienia odwołania, a także zasady dotyczące wadium i zabezpieczenia realizacji przyszłej umowy.

Zapytanie ofertowe – co to właściwie oznacza?

Zapytanie ofertowe to sposób pozyskania ofert od potencjalnych Wykonawców. Zamawiający opisuje swoje potrzeby i określa zasady, na jakich przedsiębiorcy mogą przedstawić cenę oraz warunki realizacji zamówienia.

W zależności od rodzaju procedury zapytanie może zostać przesłane bezpośrednio do wybranych firm albo opublikowane np. na stronie internetowej, platformie zakupowej lub w Bazie Konkurencyjności.

Ważne: „zapytanie ofertowe” nie jest obecnie odrębnym trybem udzielania zamówień wymienionym w PZP. Zasady jego prowadzenia należy ustalać na podstawie regulaminu, warunków finansowania lub innych reguł właściwych dla danego zakupu.

Jeżeli zakup jest finansowany ze środków Unii Europejskiej, sposób wyboru Wykonawcy może wynikać również z zasady konkurencyjności oraz wytycznych dotyczących danego projektu.

Co może zawierać zapytanie ofertowe?
  • opis przedmiotu zamówienia,
  • termin i warunki realizacji,
  • sposób przygotowania i złożenia oferty,
  • kryteria wyboru Wykonawcy,
  • wymagane dokumenty i oświadczenia,
  • termin związania ofertą, jeżeli został przewidziany,
  • najważniejsze warunki przyszłej umowy,
  • wymagania dotyczące wadium lub innych zabezpieczeń, jeżeli są stosowane.

Od jakiej kwoty stosuje się Prawo zamówień publicznych?

Nie istnieje jedna kwota, od której każdy zakup – niezależnie od podmiotu i źródła finansowania – musi być prowadzony jako „przetarg”.

W przypadku klasycznych zamówień udzielanych przez zamawiających publicznych kluczowy jest jednak ustawowy próg stosowania PZP.

Od 1 stycznia 2026 r. – 170 000 zł netto

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 PZP przepisy ustawy stosuje się do klasycznych zamówień oraz konkursów udzielanych przez zamawiających publicznych, których wartość jest równa lub przekracza 170 000 zł.

Wartość zamówienia ustala się jako całkowite szacunkowe wynagrodzenie Wykonawcy bez podatku VAT.

Czy zapytanie ofertowe można stosować tylko do 170 000 zł?

Nie. Kwota 170 000 zł nie jest uniwersalnym „limitem zapytania ofertowego”. Jest to próg stosowania PZP do określonej kategorii zamówień publicznych.

Prywatna firma może prowadzić zapytania ofertowe również przy zakupach o znacznie wyższej wartości, chyba że wiążą ją inne zasady, np. wynikające z umowy o dofinansowanie. Także w sektorze publicznym szczegółowy sposób dokonywania zakupów nieobjętych PZP może wynikać z regulacji właściwych dla danej jednostki.

170 000 zł nie oznacza automatycznie przetargu nieograniczonego

Osiągnięcie progu stosowania PZP oznacza przede wszystkim, że do danego zamówienia należy zastosować przepisy ustawy. Nie przesądza jeszcze o wyborze konkretnego trybu.

Przy klasycznych zamówieniach poniżej progów unijnych podstawową procedurą konkurencyjną jest tryb podstawowy. Przetarg nieograniczony oraz przetarg ograniczony należą natomiast do trybów przewidzianych dla klasycznych zamówień o wartości równej progom unijnym lub je przekraczającej.

Kiedy zapytanie ofertowe, a kiedy postępowanie PZP?

Zapytanie ofertowe stosuje się wtedy, gdy właściwe dla danego zakupu zasady przewidują taką formę wyboru Wykonawcy – np. regulamin wewnętrzny albo zasady dotyczące finansowania projektu.

Jeżeli natomiast spełnione są przesłanki stosowania PZP, Zamawiający prowadzi postępowanie zgodnie z właściwymi przepisami ustawy.

Nie należy utożsamiać pojęcia „przetarg” z każdym zamówieniem publicznym. PZP przewiduje różne tryby udzielania zamówień, a przetarg nieograniczony jest tylko jednym z nich.

Zapytanie ofertowe a postępowanie PZP – najważniejsze różnice

Najważniejsza różnica dotyczy podstawy prowadzenia procedury. Zapytanie ofertowe może opierać się na regulaminie, zasadach finansowania lub innych właściwych regułach, natomiast postępowanie objęte PZP prowadzone jest zgodnie z wymaganiami ustawy.

1. Podstawa procedury

Zapytanie ofertowe: regulamin wewnętrzny, zasady finansowania projektu, zasada konkurencyjności albo inne właściwe reguły.

Postępowanie PZP: ustawa Prawo zamówień publicznych oraz dokumenty konkretnego postępowania.

2. Sposób publikacji

Zapytanie ofertowe: zależnie od procedury może być przesłane bezpośrednio do Wykonawców albo opublikowane np. na stronie internetowej, platformie zakupowej lub w Bazie Konkurencyjności.

Postępowanie PZP: publikacja ogłoszeń i komunikacja odbywają się na zasadach wynikających z PZP właściwych dla danego postępowania.

3. Dokumenty i terminy

Zapytanie ofertowe: zakres wymaganych dokumentów i terminy wynikają z warunków zapytania, regulaminu lub zasad dotyczących danego projektu.

Postępowanie PZP: wymagania dokumentacyjne i terminy muszą odpowiadać przepisom PZP oraz dokumentom zamówienia.

4. Środki ochrony prawnej

Zapytanie ofertowe: możliwość zakwestionowania wyniku zależy od podstawy oraz zasad prowadzenia konkretnej procedury.

Postępowanie PZP: Wykonawcy mogą korzystać ze środków ochrony prawnej przewidzianych w ustawie, w tym z odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej.

5. Wadium i zabezpieczenie umowy

Zapytanie ofertowe: obowiązek wniesienia wadium lub zabezpieczenia może wynikać z warunków zapytania, regulaminu albo zasad finansowania projektu.

Postępowanie PZP: wadium i zabezpieczenie należytego wykonania umowy podlegają zasadom określonym w PZP oraz dokumentach zamówienia.

Najprościej?

Zapytanie ofertowe jest zwykle procedurą bardziej elastyczną, której zasady zależą od konkretnej podstawy jego prowadzenia. Postępowanie objęte PZP jest natomiast procedurą ustawową i znacznie bardziej sformalizowaną.

Czym jest zapytanie o cenę?

W języku biznesowym „zapytanie o cenę” może oznaczać po prostu prośbę skierowaną do kilku dostawców o przedstawienie ceny, terminu wykonania lub podstawowych warunków współpracy.

Może ono służyć np. rozeznaniu rynku, oszacowaniu wartości zamówienia albo wyborowi Wykonawcy zgodnie z procedurą wewnętrzną.

Nie myl pojęć: „zapytanie o cenę” nie jest obecnie trybem udzielenia zamówienia przewidzianym w PZP z 2019 r. Taki tryb występował w poprzednio obowiązującej ustawie.

Czy przy zapytaniu ofertowym lub postępowaniu PZP potrzebne jest wadium?

Wadium zabezpiecza ofertę na etapie prowadzenia postępowania. W postępowaniu objętym PZP Zamawiający może, ale nie musi żądać jego wniesienia.

Jeżeli wadium jest wymagane, Wykonawca powinien wnieść je przed upływem terminu składania ofert i – co do zasady – utrzymywać nieprzerwanie do upływu terminu związania ofertą.

W PZP wadium może być wniesione m.in.:
  • w pieniądzu,
  • w gwarancji bankowej,
  • w gwarancji ubezpieczeniowej,
  • w poręczeniu przewidzianym w ustawie.

W przypadku zapytania ofertowego prowadzonego poza PZP zasady dotyczące wadium należy natomiast ustalić na podstawie dokumentacji konkretnej procedury. Zamawiający może określić jego wysokość, formy oraz warunki korzystania z zabezpieczenia.

Zamawiający wymaga wadium?

Zamiast blokować całą wymaganą kwotę w pieniądzu, możesz skorzystać z gwarancji wadialnej online.

Kup gwarancję wadialną →

Tel.: +48 22 39 84 797    |    E-mail: info@gwarancje24.pl

Jak zabezpiecza się realizację wybranego zamówienia?

Wadium dotyczy etapu postępowania i zabezpieczenia oferty. Po wyborze Wykonawcy Zamawiający może natomiast wymagać zabezpieczenia zobowiązań wynikających z przyszłej umowy.

W postępowaniach objętych PZP zabezpieczenie należytego wykonania umowy służy pokryciu roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy.

Ile może wynosić zabezpieczenie?

Co do zasady zabezpieczenie nie może przekroczyć 5% ceny całkowitej podanej w ofercie albo odpowiedniej maksymalnej wartości nominalnej zobowiązania Zamawiającego.

W przypadkach określonych w PZP może zostać ustalone na poziomie wyższym, jednak nie większym niż 10%, jeżeli uzasadniają to przedmiot zamówienia lub ryzyko związane z jego realizacją, a Zamawiający opisał te okoliczności w dokumentach zamówienia.

Jedną z ustawowych form zabezpieczenia jest gwarancja ubezpieczeniowa należytego wykonania kontraktu . Pozwala ona zabezpieczyć zobowiązania Wykonawcy bez konieczności wpłacania całej kwoty zabezpieczenia w pieniądzu.

Po wykonaniu zamówienia część zabezpieczenia może – jeżeli przewidują to warunki umowy i przepisy – zabezpieczać również roszczenia związane z okresem rękojmi za wady lub gwarancji.

Wygrałeś postępowanie?

Jeżeli przed podpisaniem umowy Zamawiający wymaga zabezpieczenia jej prawidłowej realizacji, sprawdź możliwość uzyskania gwarancji należytego wykonania kontraktu .

Zapytanie ofertowe a przetarg – podsumowanie

Zapytanie ofertowe i postępowanie prowadzone na podstawie PZP nie są pojęciami przeciwstawnymi. O tym, jakie zasady mają zastosowanie, nie decyduje sama nazwa dokumentu czy postępowania.

Wykonawca powinien przede wszystkim ustalić: kto prowadzi postępowanie, jaka jest jego wartość, z jakich środków jest finansowane i jaka jest podstawa prowadzonej procedury.

Zapamiętaj: próg 170 000 zł netto oznacza od 1 stycznia 2026 r. co do zasady próg stosowania PZP do klasycznych zamówień udzielanych przez zamawiających publicznych. Nie jest uniwersalnym limitem stosowania zapytań ofertowych.

Niezależnie od rodzaju procedury warto dokładnie przeanalizować dokumentację, terminy oraz wymagania dotyczące wadium i zabezpieczenia umowy. Pozwala to uniknąć błędów formalnych i właściwie ocenić koszt oraz ryzyko udziału w postępowaniu.

Tagi: zapytanie ofertowe, przetarg, zamówienia publiczne, PZP, Prawo zamówień publicznych, Baza Konkurencyjności, wadium, gwarancja wadialna, zabezpieczenie należytego wykonania, gwarancja należytego wykonania, zapytanie o cenę