Jak wygrać przetarg na roboty budowlane w 2026 roku?

Jak wybrać przetarg budowlany?

Przed podjęciem decyzji o udziale w przetargu trzeba sprawdzić, czy jego zakres odpowiada doświadczeniu i możliwościom firmy. Liczy się nie tylko dostęp do pracowników i sprzętu, ale również obciążenie trwającymi kontraktami. Przyjęcie kolejnego zlecenia bez odpowiedniej rezerwy kadrowej i finansowej może utrudnić dotrzymanie terminów na wszystkich prowadzonych budowach.

Podstawą oceny zamówienia jest cała dokumentacja, a nie sam opis w ogłoszeniu. Trzeba przeanalizować SWZ, dokumentację projektową, przedmiary, specyfikacje techniczne oraz projektowane postanowienia umowy. Pozwala to ustalić rzeczywisty zakres robót, wymagane materiały, zasady odbioru oraz terminy i warunki płatności.

Szczególnej uwagi wymagają kary umowne, wymagane zabezpieczenia, warunki gwarancji oraz obowiązki wykonawcy, których koszt nie zawsze jest bezpośrednio widoczny w kosztorysie lub przedmiarze.

W SWZ zamawiający może określić warunki udziału dotyczące m.in. sytuacji ekonomicznej lub finansowej oraz zdolności technicznej lub zawodowej wykonawcy. Zgodnie z art. 112 ust. 1 PZP warunki udziału powinny być proporcjonalne do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiać ocenę zdolności wykonawcy do jego należytego wykonania.

Zamawiający może na przykład wymagać wykazania, że wykonawca zrealizował wcześniej określone roboty budowlane o odpowiednim zakresie lub wartości, dysponuje osobami posiadającymi wymagane kwalifikacje albo znajduje się w odpowiedniej sytuacji finansowej.

Jak wycenia się przetargi na roboty budowlane?

Przed podaniem ceny wykonawca powinien dokładnie ustalić, jakie prace ma wykonać. Nie wystarczy sprawdzić samego przedmiaru, czyli wykazu robót i ich ilości. Trzeba przeanalizować również pozostałą dokumentację zamówienia i ustalić zasady kalkulacji ceny przyjęte w konkretnym postępowaniu.

W przypadku wynagrodzenia ryczałtowego przedmiar może mieć charakter pomocniczy, a podstawą wyceny może być pełny zakres wynikający m.in. z dokumentacji projektowej i specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych (STWiORB).

Do ceny materiałów i wynagrodzeń pracowników należy doliczyć wszystkie wydatki związane z prowadzeniem budowy. Obejmują one m.in. transport, pracę maszyn, zabezpieczenie placu budowy, wywóz odpadów, nadzór, zaplecze budowy oraz przygotowanie dokumentacji potrzebnej do odbioru inwestycji.

Trzeba również sprawdzić, jak długo firma będzie czekała na zapłatę i czy dysponuje środkami pozwalającymi na bieżące finansowanie prac.

Przy umowie ryczałtowej wykonawca otrzymuje ustaloną kwotę za wykonanie całego zamówienia. Dlatego szczególnie ważne jest prawidłowe ustalenie zakresu objętego ceną. Ewentualna możliwość zwiększenia wynagrodzenia w trakcie realizacji zależy od okoliczności konkretnego przypadku, postanowień umowy i obowiązujących przepisów.

Cena powinna więc wynikać z pełnego zakresu inwestycji, a nie tylko z podsumowania pozycji znajdujących się w przedmiarze. Oferta musi być konkurencyjna, ale nie może opierać się na nierealnych założeniach. Wygranie przetargu z ceną, która nie pokrywa kosztów budowy, oznacza dla firmy problem, a nie sukces.

Przetargi budowlane: jak ocenić opłacalność inwestycji?

O opłacalności inwestycji często decydują warunki, których nie widać w samym formularzu cenowym. Przed złożeniem oferty wykonawca powinien sprawdzić terminy przekazania placu budowy, zasady odbiorów częściowych, harmonogram płatności, wysokość kar oraz przypadki, w których zamawiający może odstąpić od umowy.

Ważne są również postanowienia dotyczące zmian zakresu robót, projektu, wynagrodzenia i terminu realizacji. Możliwość zmiany zawartej umowy należy oceniać z uwzględnieniem jej postanowień oraz przesłanek określonych w art. 455 PZP.

Jeżeli firma zakłada konkretny sposób organizacji prac, powinna upewnić się, że odpowiada on dokumentacji i warunkom panującym na miejscu. Pomocna może być wizja lokalna, zwłaszcza przy przebudowach, remontach i inwestycjach realizowanych w istniejących obiektach.

Jak wnieść wadium w przetargu budowlanym?

Zamawiający może wymagać od wykonawców wniesienia wadium. Jego kwotę oraz wymagania należy każdorazowo sprawdzić w dokumentach zamówienia. Wadium trzeba wnieść przed upływem terminu składania ofert i utrzymywać nieprzerwanie do końca okresu związania ofertą, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie (art. 97 PZP).

Wadium może zostać wniesione m.in. w pieniądzu, gwarancji bankowej lub gwarancji ubezpieczeniowej .

Wpłata wadium w pieniądzu oznacza, że firma musi przekazać całą wymaganą kwotę na rachunek zamawiającego. Środki pozostają czasowo zaangażowane, dlatego wykonawca nie może wykorzystać ich np. do zakupu materiałów, finansowania wynagrodzeń ani realizacji innych zleceń.

Alternatywą jest gwarancja wadialna online od Gwarancje24. W takim przypadku gwarant zobowiązuje się do zapłaty na rzecz zamawiającego określonej kwoty, jeżeli zostaną spełnione przesłanki wypłaty wynikające z gwarancji.

Treść dokumentu powinna odpowiadać wymaganiom postępowania i zapewniać zamawiającemu możliwość uzyskania zapłaty w przypadkach zatrzymania wadium przewidzianych w PZP.

Do zatrzymania wadium może dojść m.in. wtedy, gdy wykonawca, którego oferta została wybrana, odmówi podpisania umowy w sprawie zamówienia publicznego na warunkach określonych w ofercie albo nie wniesie wymaganego zabezpieczenia należytego wykonania umowy (art. 98 ust. 6 PZP).

W przypadku gwarancji wykonawca nie wpłaca całej kwoty wadium. Ponosi koszt wystawienia gwarancji, a środki firmy mogą nadal służyć finansowaniu bieżącej działalności.

Gwarancja musi wskazywać właściwego wykonawcę, zamawiającego, postępowanie i kwotę zabezpieczenia oraz obowiązywać przez wymagany okres. Błąd w danych, zbyt krótki termin ważności albo ograniczenie odpowiedzialności gwaranta niezgodne z wymaganiami zamawiającego mogą spowodować, że wadium zostanie uznane za wniesione nieprawidłowo.

Jakie zabezpieczenia mogą być potrzebne po wyborze oferty?

Wykonawca, którego oferta została wybrana, może zostać zobowiązany do wniesienia zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Służy ono pokryciu roszczeń zamawiającego z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy (art. 449 ust. 2 PZP).

Jedną z dopuszczalnych form takiego zabezpieczenia jest gwarancja należytego wykonania kontraktu .

Wysokość zabezpieczenia co do zasady ustala się na poziomie nieprzekraczającym 5% ceny całkowitej podanej w ofercie albo maksymalnej wartości nominalnej zobowiązania zamawiającego wynikającego z umowy (art. 452 ust. 2 PZP).

Wyjątkowo zamawiający może ustalić zabezpieczenie na poziomie wyższym niż 5%, jednak nie większym niż 10%, jeżeli jest to uzasadnione przedmiotem zamówienia lub ryzykiem związanym z jego realizacją i okoliczności te zostały opisane w SWZ lub innych dokumentach zamówienia (art. 452 ust. 3 PZP).

Koszt uzyskania gwarancji trzeba uwzględnić już podczas przygotowywania ceny oferty, podobnie jak wpływ wymaganego zabezpieczenia na płynność finansową przedsiębiorstwa.

Po odbiorze inwestycji część odpowiedzialności wykonawcy może dotyczyć wad ujawnionych w okresie rękojmi lub gwarancji. Zabezpieczeniem związanych z nimi obowiązków może być gwarancja usunięcia wad i usterek . Jej zakres oraz okres obowiązywania powinny odpowiadać umowie zawartej z zamawiającym.

Przetarg – roboty budowlane. Wnioski

Największe szanse na uzyskanie zamówienia ma oferta, która jest kompletna, prawidłowo przygotowana, konkurencyjna i zgodna z wymaganiami zamawiającego. Sama najniższa cena nie zawsze przesądza o wyniku postępowania, ponieważ zamawiający może stosować również inne kryteria oceny ofert.

W 2026 roku wykonawca powinien zwracać szczególną uwagę na realne koszty realizacji, warunki umowy, terminy płatności, kary umowne oraz dokumenty potwierdzające dostęp do potrzebnych zasobów.

Istotne jest również uwzględnienie kosztów wadium i zabezpieczeń wymaganych na etapie realizacji kontraktu. Dzięki temu wygrany przetarg może przełożyć się na rentowny kontrakt, a nie tylko na kolejną inwestycję w portfolio firmy.

Czytaj także

• Co to jest wadium?
• Wadium w pieniądzu czy gwarancja wadialna? Co jest lepsze?
• Gwarancja wadialna w formie elektronicznej. Co musisz wiedzieć?
• Zwrot wadium. Kiedy zamawiający zwraca wadium?
• Czy wadium przepada?